ترجمه متن – بررسی نظریات متفکران در سیر تاریخی مطالعات ترجمه

ترجمه متن در سیر تاریخی مطالعات ترجمه

ترجمه متن

ترجمه متن – بررسی نظریات متفکران در سیر تاریخی مطالعات ترجمه

ترجمه متن اعم از تخصصی و فنی یا متون ادبی و حقوقی شامل انواع ترجمه مقاله و کتاب انگلیسی به فارسی و همچنین ترجمه کتاب و مقالات فارسی به انگلیسی بخشی از خدمات متنوع موسسه ایرنتکام است که با کیفیت بی همتا توسط مترجمان زبده زبان تخصصی همراه با ضمانت دائمی و پشتیبانی بی نظیر ۲۴ ساعته ارائه می دهد. استفاده از خدمات ترجمه مقاله، پارافریز و ویرایش مقاله انگلیسی هم با ثبت نام در سایت و هم بدون ثبت نام امکان پذیر است!

ترجمه متن در بررسی سیر تاریخی مطالعات ترجمه

ترجمه متن اعم از عمومی یا تخصصی و فنی در گذر زمان همواره بخشی بسیار پرکار در مباحث نظری مطالعات ترجمه بوده است. منطق مربوطه به هنگام پرداختن به ترجمه متن این بوده است که یک نوشته و بویژه متون ادبیات متضمّن پیچیدگی های خلاقانه زبان است که مترجم را ملزم به بازگشایی مجدد این پیچیدگی ها در هنگام ترجمه به روش خلاقانه می کند، این در حالی است که مترجم متون تخصصی و فنی فقط باید به نوع گفتمانی بپردازد که واژگانی یکنواخت و معادل های از پیش آماده ای دارد و استفاده از زبان (سَبک) نیز ساده و راحت است. به عبارت دیگر، هر کسی که دانش منطقی زبان و سطح بالای دانش فنی یا تخصصی داشته باشد، می تواند متون تخصصی یا فنی خوبی بنویسید، در حالی که افراد بسیار معدودی می توانند حتی به زبان مادری خودشان شعر بگویند یا داستان بنویسند-همین مساله در مورد ترجمه متن نیز صدق می کند. بنابراین، ترجمه متون و بخصوص ترجمه متون ادبی (از جمله انجیل) همیشه نیاز به تفکر جدی داشته است، در حالی ترجمه تخصصی یا فنی فقط نیاز به نویسنده فنی (technical writer) دارد که واژگان یک رشته تخصصی را به خوبی بشناسد.

مولفان کلاسیکی که مطالبی درباره ترجمه متن از قبیل متون ادبیات نوشته اند، مانند آنچه از شلرماخر نقل شده حتی از دادن لقب مترجم به کسانی که متون غیرادبی یا بسیار تخصصی علمی را ترجمه می کنند امتناع می کنند، و دقیقاً خط سنتی تفکر درباره این مساله را نشان می دهند. اجازه دهید بخشی از تقریرات مشهور این مولف را با هم بخوانیم:

“هر قدر ردپای کمتری از مولف در متون اصلی دیده شود، وی بیشتر به عنوان یک بخش مفروض از موضوع عمل می کند و مولف هر قدر بیشتر از ترتیب فضا و زمان پیروی کرده باشد، ترجمه متن بیشتر به یک تفسیر ساده از متون اصلی وابسته می شود. بنابراین، (به عنوان مثال) در ترجمه مقالات روزنامه و نوشتجات مربوط به سفر، ترجمه متن در اولین گام، کاملا نزدیک به تفسیر مفسّر (interpreter) است، و وقتی کار وی باعث مطرح شدن ادعای بزرگتری شود و وی بخواهد خود را به عنوان یک هنرمند بشناساند، موضوع مضحک­تر می شود. در عین حال، هر قدر روش مشاهده و شکل دادن معانی توسط مولف، بیشتر در ترجمه متن در هنگام بازنمایی اثر مشهود باشد، می توان گفت که ترجمه متن به میزان بیشتری از یک سبک انتخاب شده آزاد و بدون وابستگی پیروی می کند، و کار مترجم بدل به بخشی از یک زمینه قوی هنری می شود… در این مقیاس دوگانه، مترجم در ترجمه متن از مرحله مفسّر (interpreter) بالاتر می رود تا اینکه به جایگاه مناسب خود می رسد، یعنی انتقال محصولات ذهنی علم و هنر به خواننده که در آن، قدرت ترکیبیِ آزاد خاصِ مولف و روح زبان که منبع نظام مشاهدات است، در ترجمه متن مشهود است … .”

بنابراین، وقتی گوینده در گفتار به صورت آگاهانه، موارد غیرقطعی و پنهان ایجاد نمی کند، و یا به عمد یا از روی بی توجهی مرتکب اشتباهی که کسی را فریب دهد نمی شود، هر کسی که با زبان و زمینه موردنظر آشناست، می تواند منظور وی را درک کند و در بهترین حالت، تفاوت های جزئی در استفاده از زبان پدیدار می شوند… بنابراین، عمل ترجمه متن در این حالت فقط یک فعالیت مکانیکی است… و در اینجا، تمایز اندکی بین بهتر و بدتر وجود دارد، مخصوصا تا زمانی که از بدتر اجتناب می شود (شلرماخر، ۱۸۱۳).

برای درک این نوع ملاحظات نیازی نیست به قرن نوزدهم متوسل شویم. فیلسوف اسپانیایی، ارتگا گاست در سال ۱۹۳۷ نوشت که ترجمه متن و بخصوص ترجمه متون تخصصی کاری امکان پذیر است (در حالی که ترجمه متون ادبی، غیرممکن است)، چون متون فنی به زبان های طبیعی نوشته نشده اند، بلکه خودشان یک نوع ترجمه به زبانی کم و بیش ساختگی هستند (زبان فنی)، که منظور وی از این زبان ساختگی، واژگان است. اگر چیز مدرن تری در این رابطه می خواهید، دایره المعارف مهم بریتانیکا (۱۹۷۴: ۲۲) در مدخل خود درباره ترجمه متن می گوید که ترجمه تخصصی و فنی تنها نوع ترجمه است که در آن، نسخه های ترجمه می توانند به اندازه نسخه اصلی، خوب باشند. اگر این بحث را پوچ بدانیم، باید بگوییم که کیفیت ترجمه متن در متون ادبی، یا بسیار پایین تر از متون اصلی است، یا بکلی ترجمه واقعی و صحیحی از آنها وجود ندارد.

در واقع، مشخصه اصلی بحث درباره ترجمه متن از نظر متفکران سنتی مطالعات ترجمه، علاوه بر سایر موارد (فرانکو اکسلا، ۲۰۰۱)، فقط وسواس در باره میزان یگانگی درونی متون ترجمه (با متون مبدا) می باشد، که تنها در باره ترجمه انجیل و آثار مولفان بزرگ کلاسیک مصداق پیدا می کند. از نظر قُدما، بقیه متون ترجمه صرفا مکانیکی تلقی می شوند که در فعالیت ثانویه ای همچون ترجمه متن بسختی می توان گفت که اصولا ارزش بررسی عمقی را داشته باشد.

مطابق با این عقیده، و حتی حالا که یونسکو خواستار آن شده است که مترجمان در هنگام ترجمه متون همواره نام خود را در پای ترجمه تخصصی و فنی ذکر کنند، شاهدیم که نام مترجم متون تخصصی و فنی به ندرت در گوشه ای از کار منتشر شده آنها دیده می شود. این حقیقت، فرضیه فعالیت مکانیکی را تقویت می کند و موقعیت مترجم را در ترجمه متون تخصصی و فنی تا حد یک کار پشتیبانی فنی صرف پایین می آورد، یعنی یک آینه زبانشناختی صرف، بدون اینکه تاثیر خاصی بر محتوا، چشم انداز و تاثیر متون منتشر شده داشته باشد، با این توجیه که آنها (مترجمان تخصصی و فنی) در ترجمه متن مقاله ای که به آنان واگذار می شود فقط بر دایره واژگان متون تخصصی و فنی تسلط دارند.

نکته متناقض این است که عکس این مساله در مورد پرداخت حق الزحمه آنها وجود دارد؛ ترجمه متن از نوع تخصصی و فنی دستمزد بیشتری نسبت به ترجمه ادبی دارد. اکنون بحثی که کم و بیش به صراحت مطرح شده (که مستقیماً از قانون عرضه و تقاضا اقتباس شده است) این است که افراد بسیار اندکی هستند که در حین ترجمه متن اعم از تخصصی یا فنی می توانند موضوعات تخصصی و فنی پیچیده محتوای آنها را درک کنند، در حالی که (تقریبا) همه قادر به درک متون ادبی و حتی ترجمه آنها هستند. با این وجود، به نظر می رسد زمانه به کندی در تغییر است (دست کم در نیمه دوم قرن بیستم) و می توان برخی محققان و دست اندرکاران را یافت که تلاش می کنند بیشتر به پیچیدگی نقش مترجم در ترجمه مقاله و متون تخصصی و فنی بپردازند، تا این که تناقض اشکار فوق الذکر را درنظر بگیرند.

لینک کوته این مقاله: https://tinyurl.com/y7szuwma

https://www.irnetcom.com/text-translation

, , ,

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست